35 godzin odpoczynku tygodniowego liczy się od końca jednej pracy do startu kolejnej. To musi być jeden ciągły czas wolny, bez przerywania pracą. Jeśli pracownik kończy zmianę w sobotę o 14:00, to przy standardowym odpoczynku może wrócić do pracy najwcześniej w niedzielę o 1:00 w nocy. W tych 35 godzinach mieści się już odpoczynek dobowy, czyli co najmniej 11 godzin. Nie dodaje się więc 11 godzin osobno. Co do zasady pracownik ma mieć 35 godzin wolnego, ale w wyjątkowych sytuacjach przepisy pozwalają skrócić ten czas do minimum 24 godzin.

Na czym polega 35 godzin odpoczynku tygodniowego?

Pracownik powinien raz w każdym tygodniu dostać co najmniej 35 godzin wolnego bez przerwy. Tak wynika z art. 133 Kodeksu pracy. Ten odpoczynek ma też obejmować co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego.

Najprościej: między jedną zmianą a drugą musi pojawić się dłuższa przerwa. Nie 12 godzin jednego dnia, 10 godzin drugiego i 13 godzin trzeciego. To nie działa.

Liczy się jeden nieprzerwany odcinek. Minimum 35 godzin.

Jak liczyć 35 godzin odpoczynku tygodniowego krok po kroku?

Najpierw sprawdź, o której pracownik kończy ostatnią zmianę przed wolnym. Od tej godziny liczysz pełne 35 godzin. Dopiero po ich upływie można zaplanować kolejną zmianę. Trzeba też pamiętać, że ten odpoczynek powinien przypadać w danym tygodniu pracy.

Przykład:

Pracownik kończy pracę w sobotę o 15:00.

Liczymy:

• sobota 15:00–24:00 = 9 godzin,
• niedziela 00:00–24:00 = 24 godziny,
• poniedziałek 00:00–2:00 = 2 godziny.

Razem wychodzi 35 godzin.

To oznacza, że kolejna zmiana może zacząć się najwcześniej w poniedziałek o 2:00.

Czy 35 godzin odpoczynku tygodniowego to 35 godzin plus 11 godzin?

Nie. To jeden z najczęstszych błędów.

Odpoczynek tygodniowy trwa co najmniej 35 godzin i w tym czasie mieści się już odpoczynek dobowy. Nie trzeba więc robić działania: 35 + 11.

Błędnie:

35 godzin + 11 godzin = 46 godzin

Prawidłowo:

35 godzin łącznie, w tym co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego

W praktyce wystarczy sprawdzić, czy pracownik ma 35 godzin wolnego bez przerwy. Jeśli tak, warunek podstawowy jest spełniony.

Od kiedy zaczyna się liczyć odpoczynek tygodniowy?

Odpoczynek liczy się od chwili, w której pracownik faktycznie kończy pracę. Nie od północy. Nie od początku dnia. Od realnego końca zmiany.

Przykłady:

• zmiana kończy się w piątek o 16:00 — liczysz od piątku od 16:00;
• zmiana kończy się w sobotę o 22:00 — liczysz od soboty od 22:00;
• zmiana kończy się w niedzielę o 6:00 — liczysz od niedzieli od 6:00.

To ważne, bo nawet jedna godzina może zdecydować, czy grafik jest ułożony dobrze.

Czy odpoczynek tygodniowy musi wypadać w niedzielę?

Najczęściej odpoczynek tygodniowy powinien przypadać w niedzielę. Kodeks pracy przyjmuje, że niedziela to 24 kolejne godziny od 6:00 w niedzielę, chyba że u danego pracodawcy ustalono inną godzinę.

Nie znaczy to jednak, że każdy pracownik zawsze musi mieć wolną całą niedzielę. W pracy zmianowej, transporcie, ochronie zdrowia, handlu czy usługach całodobowych odpoczynek może wypaść w innym dniu.

Najważniejsze jest jedno: w każdym tygodniu trzeba znaleźć wymagane 35 godzin wolnego bez przerwy.

Jak liczyć tydzień przy odpoczynku tygodniowym?

Tydzień przy czasie pracy nie zawsze oznacza okres od poniedziałku do niedzieli. W Kodeksie pracy tydzień to 7 kolejnych dni kalendarzowych liczonych od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.

Przykład:

Jeśli okres rozliczeniowy zaczyna się w środę, to pierwszy tydzień może trwać od środy do wtorku. Nie od poniedziałku do niedzieli.

Dla pracownika brzmi to dość technicznie. W praktyce bardziej dotyczy osób, które układają grafiki. One muszą sprawdzić, czy w każdym takim 7-dniowym odcinku pojawia się minimum 35 godzin odpoczynku bez przerwy.

Przykłady liczenia 35 godzin odpoczynku tygodniowego

Przykład 1: praca od poniedziałku do piątku

Pracownik kończy pracę w piątek o 16:00 i wraca w poniedziałek o 8:00.

Od piątku 16:00 do poniedziałku 8:00 mijają 64 godziny.

Odpoczynek jest zachowany. Jest dużo dłuższy niż wymagane 35 godzin.

Przykład 2: praca w sobotę

Pracownik kończy pracę w sobotę o 18:00 i ma zacząć kolejną zmianę w poniedziałek o 6:00.

Od soboty 18:00 do poniedziałku 6:00 mijają 36 godzin.

Odpoczynek jest zachowany, ale zapas wynosi tylko 1 godzinę.

Przykład 3: za krótki odpoczynek

Pracownik kończy pracę w sobotę o 20:00 i ma wrócić w poniedziałek o 6:00.

Od soboty 20:00 do poniedziałku 6:00 mijają 34 godziny.

To za mało o 1 godzinę, chyba że występuje ustawowy wyjątek.

Przykład 4: praca zmianowa

Pracownik kończy zmianę w niedzielę o 6:00 i zaczyna kolejną w poniedziałek o 17:00.

Od niedzieli 6:00 do poniedziałku 17:00 mijają 35 godzin.

Odpoczynek jest zachowany.

Kiedy odpoczynek tygodniowy może być krótszy niż 35 godzin?

Czasem odpoczynek tygodniowy może być krótszy niż 35 godzin. Nie może jednak spaść poniżej 24 godzin. Takie sytuacje dotyczą między innymi przypadków wskazanych w art. 132 § 2 Kodeksu pracy oraz zmiany pory pracy przy przejściu na inną zmianę.

To nie jest dowolna decyzja pracodawcy. Nie można po prostu uznać, że w tym tygodniu wystarczą 24 godziny wolnego.

Musi być do tego konkretna podstawa w przepisach. Przykładem może być zmiana zmiany, czyli sytuacja, w której pracownik przechodzi z jednej pory pracy na inną zgodnie z grafikiem.
Podobnie jak przy pytaniu, kiedy można się kąpać w jeziorach, liczy się konkret: godzina zakończenia pracy, długość przerwy i to, czy warunki spełniają wymagane zasady.

Najczęstsze błędy przy liczeniu odpoczynku tygodniowego

Najczęściej problemy pojawiają się przy prostych rachunkach. Ktoś doliczy dodatkowe 11 godzin, ktoś liczy od północy, a ktoś sumuje kilka krótkich przerw.

Typowe błędy to:

• dodawanie 11 godzin odpoczynku dobowego do 35 godzin tygodniowych;
• składanie odpoczynku z kilku krótszych przerw;
• liczenie odpoczynku od północy zamiast od końca pracy;
• założenie, że tydzień zawsze trwa od poniedziałku do niedzieli;
• wpisanie kolejnej zmiany o godzinę za wcześnie;
• traktowanie 24 godzin odpoczynku jako normalnej zasady, a nie wyjątku.

Przy grafiku warto więc policzyć wszystko spokojnie. Zwłaszcza gdy pracownik kończy pracę późnym wieczorem albo przechodzi na inną zmianę.
Przy liczeniu odpoczynku działa to podobnie jak przy pytaniu jaki procent z liczby chcemy obliczyć — trzeba znać punkt wyjścia, wykonać proste działanie i sprawdzić wynik.

Prosty wzór na liczenie odpoczynku tygodniowego

Najłatwiej użyć takiego wzoru:

godzina zakończenia pracy + 35 godzin = najwcześniejsza godzina rozpoczęcia kolejnej pracy

Przykłady:

• koniec pracy: piątek 18:00 → najwcześniejszy powrót: niedziela 5:00;
• koniec pracy: sobota 14:00 → najwcześniejszy powrót: niedziela 1:00;
• koniec pracy: sobota 22:00 → najwcześniejszy powrót: poniedziałek 9:00;
• koniec pracy: niedziela 6:00 → najwcześniejszy powrót: poniedziałek 17:00.

Jeśli kolejna zmiana ma zacząć się wcześniej, trzeba sprawdzić, czy przepisy pozwalają skrócić odpoczynek. Bez takiej podstawy grafik może naruszać zasady czasu pracy.

Najważniejsze wnioski

• 35 godzin odpoczynku tygodniowego liczy się od końca pracy do początku kolejnej pracy.
• Odpoczynek musi być nieprzerwany.
• W 35 godzinach mieści się już 11 godzin odpoczynku dobowego.
• Standardem jest minimum 35 godzin wolnego raz w tygodniu.
• Skrócenie odpoczynku do 24 godzin jest możliwe tylko w szczególnych przypadkach.
• Najprostszy wzór to: koniec pracy + 35 godzin = najwcześniejszy możliwy powrót do pracy.
• Przy układaniu grafików trzeba pamiętać, że tydzień rozliczeniowy nie zawsze oznacza poniedziałek–niedziela.

FAQ

Czy 35 godzin odpoczynku tygodniowego musi być ciągiem?

Tak. To musi być jeden nieprzerwany odpoczynek. Nie można go złożyć z kilku krótszych przerw.

Czy do 35 godzin trzeba doliczyć 11 godzin odpoczynku dobowego?

Nie. Te 11 godzin mieści się już w 35 godzinach odpoczynku tygodniowego.

Czy pracownik może mieć tylko 24 godziny odpoczynku tygodniowego?

Tak, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych w przepisach. Zasadą jest 35 godzin.

Od której godziny liczyć odpoczynek tygodniowy?

Od godziny faktycznego zakończenia pracy. Jeśli zmiana kończy się o 18:00, odpoczynek liczysz od 18:00.

Czy odpoczynek tygodniowy zawsze musi wypadać w niedzielę?

Co do zasady powinien obejmować niedzielę, ale przy niektórych rodzajach pracy może wypaść w innym dniu. Ważne, żeby pracownik miał wymagane 35 godzin wolnego.

Co zrobić, jeśli w grafiku brakuje 35 godzin odpoczynku?

Najpierw trzeba sprawdzić, czy zachodzi wyjątek z przepisów. Jeśli nie, grafik trzeba poprawić, bo pracownik ma prawo do minimalnego odpoczynku tygodniowego.